Działalność lecznicza oddziału

Oddział Neurochirurgii wprowadził i rozpowszechnił na Śląsku nowoczesne metody neurochirurgiczne. W miarę rozwoju bazy łóżkowej, powiększania się kadry lekarskiej oraz przyswajania nowoczesnych metod operacyjnych, w tym mikrochirurgicznych - zakres działania Oddziału objął wszystkie obszary neurochirurgii.

Wprowadzono do rutynowego stosowania dostęp przez nosowy (przezklinowy) dla nowotworów okolicy przysadki mózgowej z wykorzystaniem mikroskopu operacyjnego. Jako pierwszy Oddział w Polsce wprowadził technikę endoskopową, która obecnie uznawana jest za standard postępowania w zabiegach nowotworów przysadki. Technika ta pozwala na ograniczenie rozległości otwarcia przy zachowaniu doskonałej wizualizacji ogniska chorobowego i jego pogranicza. Endoskopowa technika przezklinowa jest w tutejszym Oddziale wykorzystywana rutynowo do leczenia zarówno mikro- jak i makrogruczolaków przysadki mózgowej (niezależnie od czynności hormonalnej) oraz niektórych guzów w okolicy linii środkowej takich jak czaszkogardlaki, torbiele czy oponiaki.

Rutynowo leczone są również tętniaki mózgu, malformacje naczyniowe (AVM), zarówno niepęknięte jak i po krwotoku (w ramach całodobowego dyżuru). W leczeniu malformacji naczyniowych wykorzystujemy techniki diagnostyczne i operacyjne dostosowane do sytuacji takie jak: arteriografia, embolizacja przy użyciu spiral i/lub stentów klasycznych oraz kierunkowych, zabiegi otwarte drogą kraniotomii pterionalnej. Wykorzystujemy również techniki mało inwazyjne (kraniotomia minipterionalna, nadoczodołowa) pozwalające w pełni wyłączyć tętniaka z krążenia przy użyciu jedynie kilkucentymetrowego cięcia skórnego, co skutkuje lepszym efektem estetycznym.

W ramach tutejszego Oddziału wykonywane są operacje resekcyjne glejaków, zmian przerzutowych, oponiaków, guzów podstawy czaszki oraz kąta mostowo-móżdżkowego. Operacje guzów okolic elokwentnych od zawsze powodowały dodatkowe trudności śródoperacyjne. Jednak dzięki zastosowaniu barwników śródoperacyjnych (np.: ICG, 5-ALA) można zwiększyć radykalność resekcji niektórych nowotworów śródczaszkowych. Zastosowanie neuronawigacji i neuromonitoringu śródoperacyjnego (IONM) pozwala zwiększyć bezpieczeństwo pacjenta, pozwalając na o wiele dokładniejsze oznaczenie fragmentów mózgu odpowiadających za np. poruszaniem kończynami. Dla zmian zlokalizowanych w okolicach ośrodków mowy stosujemy specjalną technikę operacyjną polegająca na wybudzeniu pacjenta w tracie zabiegu celem oszczędzenia fragmentów mózgu odpowiadającym za mowę. Podczas resekcji chory współpracuje z doświadczonym neuropsychologiem. Pacjent w trakcie zabiegu z wybudzeniem (zabieg „awake”) otrzymuje stale leki przeciwbólowe, przez co procedura  jest niebolesna.

Dzięki zastosowaniu technik endoskopowych poszerzyły się również możliwości diagnostyki i leczenia zmian w obrębie układu komorowego. W Oddziale wykonywane są rutynowo biopsje, resekcje, ventriculostomie oraz septostomie w obrębie układu komorowego, pozwalające na przywrócenie przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku wodogłowia. W innych etiologiach wodogłowia jak np. zespół Hakima wykonywane są zabiegi implantacji zastawki komorowo-otrzewnowej lub tekalno-otrzewnowej. Oddział dysponuje możliwościami implantacji zastawek programowanych (z możliwością zmiany ciśnienia otwarcia) co pozwala na przedłużenie okresu remisji w chorobie Hakima. W ramach Oddziału prowadzone jest także leczenie operacyjne pod postacią odbarczenia podpotylicznego w przebiegu zespołu Arnolda-Chiarii.

Wykonywane są również zabiegi operacyjne w leczeniu neuropatii nerwu trójdzielnego. Techniką otwartą w przypadku konieczności usunięcia konfliktu naczyniowo-nerwowego, jak i techniką małoinwazyjną poprzez ablację zwoju Gasera. Dzięki zastosowaniu metod stereotaksji czyli planowania przedoperacyjnego na podstawie rezonansu magnetycznego i/lub tomografii komputerowej uzyskano możliwości bardzo dokładnego wprowadzania instrumentarium do ośrodkowego układu nerwowego. Umożliwia to wykonywanie zabiegów biopsji i implantacji elektrod DBS. Głęboka stymulacja mózgu (deep brain stilmulation DBS) pozwala na leczenie chorób układu pozapiramidowego, przede wszystkim choroby Parkinsona.

W tutejszym Oddziale wykonywane są również zabiegi z zakresu neuroortopedii:
- discectomia szyjna z dostępu przedniego z wprowadzeniem implantu przywracającego wysokości przestrzeni międzykręgowej w przypadku dyskopatii szyjnej,
- discectomia piersiowa, w przypadku dyskopatii piersiowej,
- discectomia lędźwiowa, w przypadku dyskopatii lędźwiowej,
- zabiegi MISS w przypadku stenoz kanałowych.

Wykonywane są zabiegi stabilizacji w przypadkach choroby zwyrodnieniowej jak i w chorobach onkologicznych. Ciągle udoskonalane techniki małoinwazyjne pozwalają na implantacje śrub przeznasadowych oraz implantów do przestrzeni międzytrzonowej z wykorzystaniem coraz mniejszych dostępów. Zabiegi mało inwazyjne kręgosłupa (MISS) pozwalają znacząco zmniejszyć uraz około operacyjny, utratę krwi, ryzyko infekcji, przyśpieszyć gojenie oraz powrót do sprawności.

W ramach Oddziału wykonywane są również zabiegi implantacji stymulatorów obwodowych. Stymulatory rdzeniowe są przede wszystkim wykorzystywane do redukowania przewlekłego bólu neuropatycznego. Obecnie stosowane są także stymulatory „steam wave” implantowane w ramach pojedynczego zabiegu oraz nie wymagające wymian generatora, w odróżnieniu od klasycznych stymulatorów. Implantowane są również stymulatory nerwu błędnego (VNS), wykorzystywane w leczeniu padaczek lekoopornych. Kwalifikacja i dalsze leczenie odbywa się w ścisłej współpracy z Oddziałem Neurologii.

W zakresie chirurgii obwodowego układu nerwowego wykonywane są zabiegi operacyjnego uwolnienia nerwów w zespole cieśni nadgarstka, rowka nerwu łokciowego oraz zabiegi usunięcia guzów nerwów obwodowych.

Do zadań Oddziału Neurochirurgii należy:
•    udzielanie stacjonarnych świadczeń zdrowotnych w ramach specjalności neurochirurgii, ze szczególnym uwzględnieniem świadczeń wysokospecjalistycznych,
•    udział w realizacji zadań dydaktycznych i badawczych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach i innych uczelni prowadzących działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów i zawartych umów,
•    leczenie schorzeń ośrodkowego układu nerwowego wg najnowszych metod z użyciem wysokospecjalistycznego sprzętu medycznego,
•    współpraca z innymi ośrodkami klinicznymi w zakresie diagnostyki i leczenia operacyjnego,
•    współpraca z Instytutem Onkologii w Gliwicach oraz Oddziałami Onkologii i Radioterapii UCK, w tym pracownią „Gamma knife” w celu leczenia uzupełniającego chorych ze schorzeniami onkologicznymi,
•    prowadzenie szkolenia podyplomowego i specjalizującego zgodnie z listą podmiotów upoważnionych, sporządzoną przez Ministerstwo Zdrowia,
•    współpraca z innymi oddziałami szpitalnymi w zakresie diagnostyki i leczenia szczególnie trudnych przypadków,
•    udzielanie ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem świadczeń wysokospecjalistycznych dla pacjentów: Poradni Neurochirurgicznej.